- Taşınmazı kamulaştırmaya konu olan malik , bu işleme karşı kararın kendisine tebliğinden itibaren otuz gün içinde özelllikle gayrimenkul ve kamulaştırma hukuku alanında çalışan bir avukat yardımıyla  iptal davası açma hakkına sahiptir.

- Bununla beraber aynı süre içerisinde adli yargı nezdinde maddi hataların düzeltilmesine ilişkin dava da açılabilir.

- İdari yargıda açılacak olan dava öncelikle görülmektedir.

- Paylı mülkiyetin söz konusu olduğu hallerde, paydaşların herbirinin dava açma hakkı mevcuttur.

 

*Kamulaştırma Yasasında 05.05.2001 tarihinde yürürlüğe giren 4650 sayılı yasa ile ; taraflar, satın alım usulü , faiz ,tescil vs. bir çok hususta değişiklik yapılmıştır.

*İdare, kamulaştırma kararını tapuya şerh ettikten sonraki altı ay içinde bedelin tespiti ve tescili ile ilgili dava açıldığına dair bilgiyi tapu idaresine vermelidir.

*Aksi takdirde bu şerhin silinmesi gerekmektedir ancak uygulamada tapu idareleri silinme işlemi için mahkeme kararı aramaktadır.

*Kamulaştırma işlemi önceliklli olarak satın alma usulüyle yapılmalıdır.

*İdare kamu yararı kararı alır akabinde kendi bünyesinden oluşturacağı kurulla taşınmazın kıymet takdirini yapar

*Belirlenen kıymet ile ilgili pazarlık için bir kurul oluşturulur.

*Bu işlemlerden sonra malike ve/veya vekiline bildirim yapılarak onbeş gün içinde uzlaşma için çağrı yapılır.

*Taraflar bedelde anlaşırsa bu durum tutanak altına alınıp 45 gün içinde bedel ödeme aşamasına gelir, malik tapuda ferağ verir ve bedel kendisine ödenir.

*Malikin anlaşmaya gelmemesi veya anlaşıldığı üzere tapuda ferağ vermemesi halinde idare dava hakkına sahiptir

*İdarenin açmış olduğu dava sürecinde , malik idari yargıda otuz gün içinde idari işlemin iptali davası açmamış ise kamulaştırma kesinleşir ve artık kamulaştırmanın yerindeliği incelenemez.

*Belirlenen kamulaştırma bedelinin artırılması için bu konuda yetkin bir avukat vasıtasıyla dava yoluna gitmek de mümkündür.

 

- Anayasa , yasa özellikle kamulaştırma kanununa aykırılık içeren bir kamulaştırma işleminin varlığı halinde  'kamulaştırmasız el atma' söz konusu olabilmektedir.

- Kamulaştırmasız el atma halinde idare , özel mülkiyet hakkına müdahale etmektedir. Kamu yararı söz konusu olsa da usule aykırı müdahale bu kapsamda değerlendirilir.

-Uygulamada , imar planı geçmesinin akabinde yasal müddet içinde kamulaştırılmayan ve/veya takasa tabi tutulmayan gayrimenkullere hukuka aykırı bir müdahalenin var olduğu kabul edilir.

-Yapılan müdahale neticesinde hakları zarar gören kişiler tazminat talep etme hakkına sahiptir

-Gayrimenkulüne kamulaştıırmasız el konulan kimse;

1)İşlem tesis eden idare aleyhine el atmanın önlenmesi davası açmak

2)Uğranılan zarar karşılığı tazminat talebinde bulunmak.

-Bahsi geçen davalara ilişkin hak düşürücü süre öngörülmemiştir.

-Kamulaştırmasız el atma işleminde , mülkiyetin kullanılmasına  idari işlemlerle sınırlama getirilmesinin sonuç itibariyle fiilen el atmak ile aynı sonuçları doğurduğu kabul edilir.

-Özel mülkiyet konusu taşınmazın satımı, kiraya verilmesi, kullanılması ve faydalı değişiklikler yapılması noktasında sıkıntı yaşandığının tespiti ile hukuki el atmanın varlığı halinde de, gayrimenkulün bedelinin idareden istenebileceğini kabul etmiştir.

- İmar Planı’nın kesinleşmesinden isonra 5 yıl içinde idare tarafından kamulaştırmanın yapılması gerekmektedir.

- Bu süre dolmadan tazminat davası açmanın ; kamulaştırma davasını yürüten avukat olarak davacı açısından sorun  teşkil edeceğini ifade etmek gerekir.

-Ancak uygulamada bu 5 yıl sona erdikten sonra  kamulaştırma işlemi yapılmaması yahut yeni bir  Uygulama İmar Planı yapılması durumunda idarenin özel mülkiyeti sınırlayıcı müdahalesinin olduğu kabul edilip  hukuki el atma iddiası ile tazminat davası açılabilir. İzmir ve çevresinde bu konuda yürütmüş olduğumuz birçok dava mevcuttur.